Алег Няхай: І ў Беларусі будзе свой «Тахэлес»!| 05.07.2012 | Вольга Сямашка, «Тузін Гітоў». Фота: Алег Няхай (з асабістага архіву)
|
На 14 ліпеня прызначана высяленьне мастацкае багемы з шырокавядомага сквоту-галерэі «Тахэлес» (Kunsthaus Tacheles) на Араніенбургер-штрасэ ў Бэрліне. Гэта навіна сустрэта з сумам ня толькі ў Нямеччыне, але і ў Беларусі, бо акрамя бэрлінцаў сквот даваў прытулак і цэламу шэрагу яскравых асобаў беларускай музыкі: бардам Тацяне Беланогай і Раману Ярашу, Уладу Бубну ды шматлікім электроншчыкам. Аб лёсе «Тахэлесу» й ня толькі мы пагутарылі з аўтарам дарк-эмбіент-праекту Spit It Out, госьцем бэрлінскай галерэі Алегам Няхаем.
«У „Тахелес“ я патрапіў па запрашэньні мастака Алеся Родзіна і Дзьмітрыя Юркевіча (Мітрыча), — распавядае Алег Няхай. — Я выступаў са Зьмітром Плянам (праект AORTHA) пры падтрымцы пэрфомансу ад Ясты Гонта. Таксама атрымалася выступіць сумесна з саксафаністам з Узбэкістану — па сумяшчальніцтве прафэсарам, прадусарам і рэжысэрам — Сухробам Назімавым. Гэта была чыстая імправізацыя, аднак усе адзін аднаго выдатна разумелі й дапаўнялі. „Тахэлес“ застаўся ва ўспамінах як месца, напоўненае гасціннасьцю і прыязнымі творчымі людзьмі».
Адзначым, што «Тахэлес» (на мове ідыш азначае «адкрыты тэкст») быў заснаваны ў лютым 1990 г., у пабудаваным напрыканцы 19 ст. будынку былога ўнівэрмагу Friedrichstraßenpassage, у самым сэрцы Бэрліна. Умовы там самыя творча-партызанскія: расьпісаныя сьцены, аграменныя залі з карцінамі, вольная атмасфэра творчасьці і самапрэзэнтацыі. Аднак могуць адсутнічаць сьвятло і вада. Побач тыповы ўнівэрсытэцкі інтэрнат, дзе калісьці жыла Леся Ўкраінка. Тым звычайна і ночылі беларускія музыкі, якія прыяжджалі даваць канцэрты ў «Тахэлесе». «Тахэлес» зьяўляецца адным зь месцаў, якія фармуюць унікальнасьць Бэрліну. Штогод сквот наведваюць больш за 400 000 турыстаў. Але сёлета «Тахэлес» фактычна стаў «банкрутам»: галерэя ня ў стане аплаціць запазычанасьць за арэнду і камунальныя паслугі. На зямлю і будынак прэтэндуе HSH Nordbank. З 14 па 26 ліпеня пройдуць акцыі падтрымкі «Тахэлесу» ў Бэрліне.
«Аб закрыцьці „Тахэлесу“ мне распавёў Мітрыч, — працягвае Алег. — Я быў у шоку, бо лічу „Тахэлес“ адным з галоўных сучасных мастацкіх цэнтраў Эўропы. Нельга пастаянна падладжвацца пад слухача ці гледача, інакш мастацтва, як і чалавек па той бок „экрана“, пачнуць дэградаваць. Мастацтва павінна даваць ежу для розуму. Такія месцы для свабоднага самавыяўленьня ў мастацтве, безумоўна, будуць адкрывацца і ў Беларусі, і яны будуць ня менш культавымі, чым „Тахэлес“. Нам яшчэ далёка да маштабнасьці Эўропы, але мы сьмела рухаемся наперад! І гэта в-е-е-льмі радуе!»
Алег Няхай ведае, пра што гаворыць. І ня дзіва. У свае 30 гадоў музыка зьяўляецца аўтарам незвычайнага праекту Spit It Out, які вядомы ня кожнаму, але ўсё ж такі «ўзрасьціў» цэлае пакаленьне слухачоў, якія адкрылі для сябе музычны стыль дарк-эмбіент менавіта праз гэты праект.
«Эмбіент ніколі ня стане папулярнай і камэрцыйнай музыкай, яго не пачуеш на танцпляцоўках або оўпэн-эйрах, — тумачыць Алег. — Па большай частцы ён распаўсюджаны ў паўночнай частцы Эўропы і Амэрыцы. На яго я „выйшаў“ выпадкова. У 2005—2006 гадох пачаў пісаць змрочную музыку бяз рытмаў. Калі даў паслухаць атрыманы вынік свайму знаёмаму, той сказаў, што гэта стыль — дарк-эмбіент. Натхнёны я пачаў вывучаць гэты стыль, а таксама пытаньні ўплыву дэцыбелаў на чалавечы мозаг, асновы псыхаакустыкі, бінаўральныя рытмы ды многае іншае. У выніку я і адкрыў для сябе гэты стыль, як спосаб пагружэньня ва ўласныя непазнаныя сусьветы пры дапамозе музыкі. Эмбіент можна назваць мэдытацыяй, няхай і змрочнай».
Падчас выступаў Алег выкарыстоўвае гітару з эфэкт-працэсарам, сынтэзатар, мікрафоны і DJ-круцёлкі, што дазваляе імправізаваць і на кожным выступе рабіць цалкам новую праграму. Канцэрты Spit It Out у Менску адбываюцца вельмі рэдка, і часам арганізоўваюцца за свой кошт. Музыкай праекту зацікаваліся ў Фінляндыі і нават прапанавалі напісаць кампазыцыі для тэатральнае пастаноўкі. А сёлета Spit It Out рыхтуе новы альбом!
«Над новым альбомам я пачаў працаваць мінулай восеньню ў Франкфурце. Альбом будзе больш мэлядычным, але ня менш змрочным і эмбіентавым, чым мае мінулыя працы. Дэпрэсіўны і мэлянхалічны дарк-эмбіент — так бы я апісаў яго сьцісла», — дзеліцца плянамі экспэрымэнтатар.
Spit It Out мае і свае кліпы, якія ўражваюць мастацкімі сродкамі выяўленьня і актуальнасьцю падачы матэрыялу:
vimeo.com/blagoveshensky/dark-water
vimeo.com/blagoveshensky/nastya
«Усе відэакліпы для праекту здымаў Георгі Благавешчанскі — рэжысэр, апэратар і пастаноўшчык з Масквы (Расея). Ён сам прапаноўваў ідэі кліпаў пасьля азнаямленьня з кампазыцыямі альбомаў. І наадварот — ён мне апісваў структуру роліка (канцэпцыю, якія адбываюцца дзеяньні, каляровую гаму), а я ўжо асобна пісаў пад гэта апісаньне музыку. У нас аптымальна ўдалы творчы сымбіёз!» — падводзіць рысу Алег Няхай.
Спампаваць альбомы можна па наступных спасылках:
http://archive.org/details/SpitItOut_Rust
http://archive.org/details/HAZE041
http://archive.org/details/HAZE042
http://archive.org/details/HAZE063
http://archive.org/details/HAZE101


