Экспэрт ТГ Леанід Дранько-Майсюк: «Прашу нацыянальную тугу ўраўнаважыць нацыянальнай радасьцю»| 05.10.2006 |
|
Друкуецца з 1972 году. Скончыў літаратурны інстытут у Маскве (1982). Сябра Саюзу пісьменьнікаў СССР (1984). Рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура» (1982). Аўтар шматлікіх беларускіх гітоў. Адна з самых галоўных — «Полька беларуская». Аўтар словаў да альбома Зьмітра Вайцюшкевіча «Цацачная крама». Быў прызнаны лепшым празаікам у беларускай літаратуры (прэмія «Залаты апостраф — 2005»). Стаўленьне да такой забаўкі, як гіт-парад, у нашага экспэрта крыху іранічнае, бо галасаваньне за лепшыя песьні нагадвае яму іпадром. «Можа нехта мае добры голас, але сьпявае без душы, а хтосьці ня маючы голасу абуджае пачуцьці. І нямаведама каго ў такім разе абіраць у гіт-парадзе», — кажа творца.
А. Камоцкі — «Лета». Алесь Камоцкі — памяркоўны і ў жыцьці, і ў творчасьці. Ягоная добразычлівасьць мае паэтычнае гучаньне. Ён паэт, вершы якога аплеценыя гітарнымі струнамі. Ягоны голас — голас Скарыны, які пакідае Прагу. Песня «Лета» — смутак нечаканасьці, увасоблены ў запамінальных радках:
На зямлі так цесна, таму
Воблакам раблюся сівым;
Разьвітальна вас абдыму,
Каб хутчэй забыцца зусім…
Recha — «Бацькаўшчына». Я люблю гэты гурт, шляхетнасьць Андрэя Такінданга заўсёды выклікае маю сымпатыю. Я слухаў Recha ва ўнівэрсытэце культуры, доме літаратара, краязнаўчым музэі… «Бацькаўшчына» — песьня, у якой жыве неспакой. Музыкі ўпэўненыя, што ў кубак з нацыянальным віном укінуты нейкі атрутны мінэрал. Магчыма, гэта так. І тым ня менш, ня варта сумаваць. Заклікаю Recha да весялосьці!
:B:N: — «Дажджамі». Як літаратар, перш за ўсё я звярнуў увагу на параўнаньне: «…як купідонавай стралой, працяла ўсё каханьне…» Слухаў :B:N: і думаў — пошук страчаных пачуцьцяў і ў маёй душы не спыняецца, і, калі любіць нянавісьць, то толькі тую нянавісьць, якая накрэслена каляровай крэйдай. Буду і надалей слухаць :B:N:.
Camerata — «Агонь да нябёсаў». Нешта нязвыклае. Гэта, мяркую, калыханка, але не для аднаго дзіцяці, а для цэлай вёскі дзяцей; у сваёй кульмінацыі калыханка ператвараецца ў ранішняе вітаньне ці гуканьне лагоднага сонейка, і ўрэшце зноў робіцца калыханкай, якую ўжо пяе ня маці, а стомлены бацька. Вельмі прывабны твор і такое ж прывабнае выкананьне. Camerata, заўсёды сьпявай па-беларуску!
Горад 312 — «Вясна». Танцавальны, імклівы, выразны малюнак гучаньня. Гэта нібыта танец, які рызыкоўна выконваецца на хісткіх крылах «кукурузьніка». Калі гэтаму свойскаму самалёту наканавана пасадка, то няхай яна будзе мяккай і ў цэнтры Парыжу.
Крок — «Навальніца». Навідавоку жаданьне напалохаць сам страх, але спадар страх, як вядома, страху ня мае. Выразна чуецца адно толькі слова — навальніца. Іншыя словы ўгадваюцца, пакідаюць свой цень. Тэкст, можна сказаць, гіне ў экспрэсіі шчырага гуку. Зрэшты, дастаткова й аднаго слова, асабліва калі яно беларускае.
Майсурадзэ — «Нелюдзімая». Журботная песня, вечаровае выкананьне. Майсурадзэ правільна вымаўляе беларускія гукі, асабліва літару «ч». Ягоны мэлянхалічны голас стварае задуменныя, празрыстыя ўзоры. Сьпявак абавязкова ўзбуйніць маштаб свайго вакалу, калі зоймецца паглыбленным вывучэньнем беларускай гісторыі, беларускай літаратуры, беларускага нацыянальнага духу.
Sunville — «16». Даволі цікавае ўжо само гэта імкненьне надаць лічбе 16 нейкі магічны сэнс. Здаецца, тут назіраецца той выпадак, калі тэкст выконвае не дапаможную, а асноўную функцыю. Не магу сказаць, што песьня спадабалася, яна проста запомнілася.
Pete-Paff — «Цок-цок-цок». Я заклікаў Recha да весялосьці. Гэтага ж выканаўцу заклікаць да весялосьці ня трэба. Яна прысутнічае ў ягоным творы — праўда, крыху ў манеры шаржу. Зрэшты, усё ў гэтай гарэзнай песеньцы крыху шаржаванае — скокі-цокі, вобраз каханай (калі гэта каханая?), само выкананьне. Памятаеце, у 90-я на нашай эстрадзе шырока гучала: «Чок-чок-чок-чок…»? І ўсім было ад гэтага «чок» добра. Дык няхай жа гучыць і «Цок-цок-цок…»! Таксама ўсім будзе добра.
Usplёsk — «Siстэма». Самае жаданае ў музыцы, прынамсі, для мяне, — мэлёдыя. Праўда, музыка часам прываблівае ня толькі мэлёдыяй, а, скажам, цікавай кампаноўкай гукаў, стварэньнем настрою — няхай сабе і цяжкога. Жадаю «Ўсплёску» творчых уцёкаў ад шаблёну.
Віталь Артыст — «Плошча Каліноўскага». У кампазыцыі пануе суцэльная туга; такое ўражаньне, што плошча Каліноўскага — гэта прывідная, безнадзейна страчаная прастора. Няўжо Каліноўскі быў пануры? Мяркую, што гэта ня так. Ён усьміхаўся, стоячы на эшафоце. Сваёй сьмерцю ён выратаваў нацыю. Гэта радасная падзея. Не прашу бяздумнага аптымізму, прашу нацыянальную тугу ўраўнаважыць нацыянальнай радасьцю.
Леанід Дранько-Майсюк
