Экспэрт ТГ нарадзіўся 29 ліпеня 1979 году ў Баранавічах. Вышэйшую адукацыю атрымаў у БАТУ і паралельна па абмене вучыўся ў ВНУ паўднёваамэрыканскіх штатаў. На жыцьцё зарабляе дызайнэрскім рамесьніцтвам. Здаўна прапагандуе экспэрымэнтальныя стылі музыкі neofolk/industrial/noise/gothic. Друкаваўся ў часопісах «Легіён», «Клёк 2», «МЖ» ды іншых. Заснаваў уласны часопіс Stigmata — цяпер уплывовы сеціўны zine. Выдае некамэрцыйную музыку. Адзін з дыскаў «Хатынь» быў прызнаны праектам 2007 году па вэрсіі ТГ. Ладзіць міжнародны фэстываль «Crivia Aeterna: Архаіка і сучаснасьць». У сеціве вядомы пад мянушкай lesnoi-slon.
Прадстаўленыя ў гіт-парадзе песьні можна лічыць нейкім мамэнтальным зрэзам беларускамоўнай сцэны. Згодныя? Мяркую, што нашая выпадковая выбарка аказалася больш-менш прадстаўнічай, бо сярод удзельнікаў ёсьць і зоркі, і моцныя сярэднячкі і зусім яшчэ «малыя», у якіх за душой усяго пара песенак. Дык вось, «тэставы» зрэз нашай сцэны мяне больш чым парадаваў — гледзячы на яго, можна сказаць, што такая зьява, як белмузсцэна ня толькі існуе, але і знаходзіцца ў выдатнай форме.
«Крывавы рэжым» на нашых музыкаў практычна не паўплываў. Я наогул дзіўлюся, чаму ўсе бурчаць, калі вядзецца пра слаўныя 75% радыёэтэру. Калі б песьні зь бягучага туру ТГ гучалі па радыё, то я бы, напрыклад, ня стаў бы пераключацца на іншую хвалю. Выдатная музыка. Поўнай лухты няма! Хочаш — рэп паслухай, хочаш — панк, хочаш — рок ці нават авангард. У нас, як у Грэцыі, ёсьць усё, што патрэбна простаму музычнаму аматару. Адна бяда — ня цэняць! Пакуль у Маскве які-небудзь крытык ня скажа, што такая-та беларуская група добрая, у нас гэтаму не дадуць веры.
А вось мне спадабаліся практычна ўсе песьні. Адны крыху больш, другія — крыху менш. Але нэгатыўнай рэакцыі аніводная ня выклікала. Вы хочаце пра гэта пагаварыць? Добра. Менш за ўсё парадавала «Такога няма нідзе». Чаму? Ну, ведаеце, падаюць яе пад соўсам «рэтра», але для мяне рэтра — гэта Сынатра, Mammas and Pappas або ў найгоршым разе The Doors. А тое, што падрыхтавалі спадары Вольскі і Пугач — жуйка для тых, хто настальгуе па СССР зь іх «Голубыми гитарами» ды Антонавым. Даруйце, але назад у СССР мне неяк ня хочацца.
Ня ўразіўся я песьняй «Трываю»: усе творы «дзюбелей», як кітайцы — на адзін твар. Цяльняшкі, п’яны чад, панкаўскае дзяцінства — гэта не пра мяне…
Ну, пра «Зорачкі» шмат казаць ня буду. «Ляпісы» — гэта нашае ўсё. Шкада, што ня траплю на іх канцэрт. Зьдзіўлены папулярнасьцю песьні «Катакомба» — Jab Club, вядома, папрацаваў на славу, але матэрыял у іх не для самага шырокага кола спажыўцоў.
ESPRIT — вельмі някепска, нашмат цікавей рознага кшталту «пяюноў-майткоў», што мільгацяць на экранах мясцовых тэлевізараў. Можа мае сэнс выступаць вакалістцы ў купальніку з стразамі ды пакінуць бяз хлеба усіх нашых бязгалосых мадэлек ад папсы? Маю пэўнасьць, што ёй тое будзе пад сілу.
IQ48 вельмі спадабаліся! Выдатны трэк ды і да месца ён: зіма адыйшла, яшчэ крыху і будзем піць піва на лавах! Трэба будзе схадзіць на канцэрт гэтай каманды. Напэўна, ужывую яны харошыя. Mauzer зьдзівіў. Цікавая арыгінальная музыка. Простых аналёгіяў зь імі не знаходжу. Скрыжоўваю пальцы — няхай у музыкаў усё атрымаецца. У гэтай краіне толькі адзінкі ідуць сваім шляхам.
Песьню NatureMorte цяжка назваць шэдэўрам, але калі кампазыцыі такога ўзроўню будуць асновай нашага радыёэтэру, то я тэрмінова набуду сабе прыймач. Варушыся, хлопчыкі! Пра «Крывакрыж» шмат казаць ня буду, бо маю да яго дачыненьне. Поўнафарматны альбом хутка выйдзе, ня ўсім ён прыйдзецца даспадобы, але будзьце гатовыя да сюрпрызаў.
Не магу сказаць, што «Пан Жыжма» сыграў нешта супэрарыгінальнае, але мне іх песьня падабаецца. Таму што яна вясёлая! І без прэтэнзіяў. І Shakespeare-Mc з тых жа прычынаў даспадобы. Вось аднаго не магу зразумець — чаму абодва праекты ў самым нізе гіт-параду?
Але фаварытамі гэтага туру ў мяне сталі Sunrise. Шматабяцальная група. Беларускія Nightwish? А чаму бы і не?
Наогул жа падаецца, што фармат ТГ сябе зжыў. Можа ў далёкім мінулым беларускамоўная музыка сапраўды мела патрэбу ў цяплічных умовах, але сёньня ня варта падзяляць музыку на «слушную» і «няслушную». Безумоўна, наяўнасьць у нашай краіне двух лягераў — «афіцыйнага» ды «апазыцыйнага» — адмаўляць глупа. Але калі ЯНЫ прыціскаюць незалежных музыкаў, гэта яшчэ ня значыць, што незалежныя музыкі маюць рабіць тое ж. У гэтай барацьбе пацерпяць найперш тыя, хто не пасьпеў ці не схацеў далучыцца да пэўнага лягеру. Напрыклад, гурт Ы не сябруе зь Ціхановічам і не сьпявае па-беларуску. Ці значыць гэта, што яму ў гэтай краіне нічога ня сьвеціць? У ТГ ня возьмуць, на «Эўравізію» грошай няма, а на «Дажынкі» ніхто ня клікае. Хіба гэта нармальна? Выступаць не даюць, у газэтах пра такіх ня пішуць… У нас у краіне ў музычным жыцьці пануе сапраўдны апартэід — ёсьць вагоны толькі для «сьвядомых», ёсьць вагон толькі для «афіцыйных». А ўсе астатнія мяркуючы па ўсім мусяць хадзіць пешшу. Чаму замест таго, каб ствараць музычны бізнэс, мы па-ранейшаму разьяднаныя і падзяляем мір на «сваіх» і «чужых»? Няўжо нехта думае, што той жа Вольскі з сваімі пап-песенькамі прайграе ў шчырай барацьбе «Тяни-Толкаям»? Чаму «Ляпісы» мусяць спэцыяльна пісаць песьню па-беларуску дзеля таго, каб іх маглі ацаніць нашы расісты ад шоўбізу? Чаму замест таго, каб канкураваць, мы пачынаем шукаць лёгкія шляхі, што вядуць толькі да дэградацыі? Так, «Крама» ці там N.R.M. могуць абараняцца ад «афіцыйных» гуртоў з дапамогай рознага роду «сяброўскіх» конкурсаў ды friends-only фэстываляў. Але абараняючыся ад расейскамоўнай музыкі, яны яшчэ і «абараняюцца» ад музыкі наагул. Вам падабаецца жыць ва ўтульным тэрарыюме? А наўкол цэлы сьвет! У ім сьпяваюць ня толькі па-расейску ці па-беларуску, але і па-ўдмурцку, ангельску ды італьянску. Калі ў нас ня будзе здаровай канкурэнцыі, то ў нас ня будзе і гуртоў сусьветнага ўзроўню.
Можа прысьпеў час некаму пайсьці насустрач? Пачнем лячыцца ці давядзем шызафрэнію да невылечнай стадыі?
Ігар Мацюноў, для ТГ
