Экспэрт ТГ нарадзіўся 18 сакавіка 1983 году ў Менску. Сузаснавальнік і старшыня «Беларускага культурна-асьветніцкага цэнтру ў Познані» і выдавецтва «Белы Крумкач». Абсальвэнт Унівэрсытэту імя Адама Міцкевіча ў Познані, студэнт філязафічнага факультэту Ўнівэрсытэту імя Масарыка ў Брне. Закончыў пяць клясаў глыбоцкай музычнай школы па спэцыяльнасьці фартэпіяна і тры клясы па спэцыяльнасьці саксафон. Больш за тры гады працаваў арганістам, а таксама год у якасьці вядучага аўтарскай праграмы на FM-радыё «Afera», у якой пэрыядычна гучала беларуская музыка. У 2003 годзе пераклаў тэксты польскага гурта Triquetra на беларускую мову, што прывяло да выданьня дэма-альбома «Скандал» і ўдзелу ў конкурснай частцы «Басовішча-2003». У выніку, атрымаўшы узнагароду войта гміны Гарадок, гурт Triquetra стаў адным зь пераможцаў фэстывалю, а кружэлка «Скандал» па сёньня застаецца адзіным цалкам беларускамоўным альбомам замежнага гурта. У жывым часопісе voranau.livejournal.com даступныя песьні замежных аўтараў у перакладзе на беларускую мову, а на старонцы www.voranau.com — уласныя тэксты Віталя Воранава.
Музыка і матэматыка, як Нямеччына і Аўстрыя — адрозьніваюцца бадай гісторыяй ды формай, а мова ў іх адна. Нездарма сярод матэматыкаў шэраг таленавітых музыкаў, а сярод музыкаў процьма матэматычных розумаў. І чым жа ёсьць ноты як не сямізнакавай лічбавай сыстэмай, а актавы — матэматычнымі мноствамі. Скрыпічны ключ — плюс, басавы — мінус. Дур і моль гэта мабыць дробы. Ну а акорды гэта напэўна таблічка множаньня. І які адарваным ад формы ня быў бы музыка імправізатар, і як моцна ня кідаўся ў імпрэсіянізм і паэзію, усё адно ён дзейнічае ў дамэне рэгулярнасьці і правілаў. Быць віртуозам гэта ня значыць ігнараваць правілы, а ведаць наколькі можна ўдала ад іх адхіляцца.
Калі неаспрэчная роднасьць паміж музыкай і матэматыкай сапраўды існуе, то неабходна навучыцца гэтую сувязь выкарыстоўваць для ўзаемнай карысьці. Добрыя прыклады ёсьць. Выкарыстаньне клясычнай музыкі для павелічэньня ўдою ў фэрмэрскіх гаспадарках толькі адзін з такіх станоўчых спосабаў зьнітаваньня музыкі і лічбаў. Ну а калі больш сур’ёзна — то мяркую што музыцы было б варта запазычыць матэматычныя ўраўненьні.
Для пачатку прапаную заняцца ўраўненьнем, якое магло б дапамагчы музычнай крытыцы, то бок тым, чым мы тут з вамі і займаемся, больш аб’ектыўна ацэньваць розныя музычныя практыкаваньні. Здаецца найбольш паказальным фактарам музычнай здольнасьці ёсьць посьпех. Тут належыць аднак зацеміць, што посьпех не азначае, для мяне, колькасьць пракрутак на першым дзяржаўным канале, ці наяўнасьць фан-клюбаў у кожным раённым горадзе. Іншымі словамі — камэрцыйную музыку пакідаем калькулятарам, а самі зоймемся лічбай Пі. Камэрцыя сумяшчальная з музыкай толькі ў адным пляне. Пасьпяховае — мае права добра прадавацца, але тое, што добра прадаецца не можна аўтаматычна прыраўноўваць да пасьпяховага. Камэрцыйны посьпех песьні, ці гурта залежыць ад густу большасьці, а як ужо даўно вядома ў большасьці густы кепскія. Музычныя густы зьяўляецца самым спрэчным пытаньнем бо пра іх, кажуць, не спрачаюцца. На ўзбраеньне тут варта ўзяць крытэр часу. Мала хто возьмецца аспрэчваць актуальнасьць Баха, Люі Армстронга ці напрыклад «Песьняроў» для нашага часу і будучыні. Адным сказам — посьпех гэта запатрабаванасьць незалежна ад часу. Такая фармулёўка дазваляе выключыць спрэчнае пытаньне густу. Паколькі якраз час дазваляе аддзяліць унівэрсальную якасьць ад хлуду і ад масавага бязгусьця таго ці іншага пэрыяду. Затым прыходзім да ўраўнаньня на музычны посьпех:
аўтэнтыка x (голас + тэкст + аранжыроўка) = посьпех
Аўтэнтыка гэта не ўнікальнасьць. Хай унікальнасьць лепш хаваецца ў Голасе, Тэкстах і Аранжыроўках. Аўтэнтыка — гэта падыход да сваёй справы, тое як гурт ставіцца да сябе, да сваёй музыкі і да свайго слухача. Ці верыць ён у тое, што стварае. Гэта самы праблемны фактар беларускай музыкі. Праблема неабавязкова заўжды ў крывадушных музыках, а ў агульных балячках беларускай культуры. Самыя вялікія беды беларускай культуры — сутнасьць і адсутнасьць аўтэнтыкі ў тым што сёньня прынята лічыць беларускім. Але гэта пытаньне для іншых, больш грунтоўных разважаньняў. Вяртаючыся да музыкі трэба сказаць, што каб натхніць іншых сваёй справай трэба самому быць натхнёным. Аўтэнтыка таксама ўбірае ў сябе фактары прыналежнасьці музычнага стылю для дадзенага абшару. Менавіта таму ў Беларусі зусім не прыжыўся рэп, а так добра прыняўся рок. Аўтэнтыка заўжды далёкая ад малпаваньня і азіраньня на моду.
Каб асягнуць посьпех саліст мусіць умець сьпяваць, а Голас ня можа быць дадаткам да мікрафону. Тэксты павінны пісаць паэты. Тым больш у рэаліях сёньняшняй Беларусі, калі мову ведаюць нават ня ўсе настаўнікі і настаўніцы мовы. Выдатна, калі саліст адначасна паэт. Гэта значна павялічвае ягоную Аўтэнтыку і шанцы на Посьпех. Аранжыроўка мусіць чапляць. Калі тэксты належаць нашай сьвядомасьці, то аранжыроўкі гэта хутчэй дамэна падсьвядомасьці. Ну і што тут хаваць — аранжыроўка адзінае, што можа існаваць бяз Тэксту і бяз Голасу ў музыцы.
…калі мне сьняцца экзамэны па матэматыцы, ці белы пакой з чорным фартэпіяна я ведаю адно — час прачнуцца. Калі заснуць дапамагае лічэньне бараноў, то прачынацца найлепш пад музыку.
P.S. 104 тур.
Паразважалі пра вечнае, давайце тады трохі пра будзённае. Калі мэтодыка ў нас ужо створаная, можна нарэшце перайсьці да прымяненьня яе на практыцы. У 104 туры ўдзельнікі гіт параду расклаліся па вышэй апісаным ўраўненьні. Аднак сьціслым навукам уласьцівыя статыстычныя памылкі, адхіленьні і выняткі. Перамагчы «Крывакрыжу» перашкодзіла згаданая камэрцыя. Паколькі ва ўмовах Беларусі пра тыповую камэрцыю гаворкі не вядзецца, я кажу пра камэрцыйны дух песьні канкурэнта «Такога няма нідзе». Лявон Вольскі ўжо даўно паставіў стаўку на папулярнасьць, забаўляльнасьць, грамадзкую адукацыю, а не аўтэнтыку, як у колішняй «Мроі». Хай гэта не гучыць як асуджэньне. Кожны мае права на свой выбар. Магчыма «Ляпіс» павінен быць перад Mauzeram, бо ў іх паболей аўтэнтыкі, але гэта хутчэй розьніца гадоў і досьведу, а ня таленту. ESPRIT пакуль на сваім месцы. Neuro Dubel мог бы быць першым у кожным туры, што характэрна для іх, мова тэкстаў не ўплывае на аўтэнтыку. Хлопцы з Nevmy i IQ48 балянсуюць паміж двума сэнсамі агаворанага посьпеху. Што цікава — яны здольныя асягнуць яго і ў адным і ў другім значэньні. Што важна — адначасна ўсяго ня зробіш; трэба выбіраць. NatureMorte здаецца ня сьвеціць ні адно ні другое. Пра памерлых (тых што адпалі) гавораць альбо толькі добра, альбо зусім нічога. Як ні дзіўна ў Dzedа ўсё яшчэ наперадзе. P.L.A.N. яшчэ пакажа. Ну а пра !otHERos! — зусім нічога.
P.P.S. 105 тур.
Незалежна ад вынікаў галасаваньня ў наступным туры, посьпех наканаваны гурту Litvintroll. Яшчэ раз зірніце на ўраўненьне!
Віталь Воранаў, для ТГ
